KVKK Uyumlu Çerez Onayı ve Google Consent Mode v2: Web Siteniz İçin Rehber

Çoğu kurumsal sitede çerez konusu tek bir hamleyle "çözülmüş" sayılıyor: sayfanın altına gri bir bant, üzerinde "Siteyi kullanmaya devam ederek çerezleri kabul etmiş sayılırsınız" yazısı ve bir Tamam düğmesi. Bu bant, hukuken bir onay değil; yalnızca bir varsayım. Üstelik ölçüm tarafında da hiçbir işe yaramıyor — etiketler zaten ziyaretçi daha hiçbir şeye basmadan çalışmış oluyor.

Bu rehberde konunun iki ayrı yüzünü ayırıyoruz: KVKK'nın istediği geçerli onay ve Google Consent Mode v2'nin istediği teknik sinyal. İkisi aynı şey değil, ama doğru kurulumda aynı sistemin parçası olarak çalışırlar.

Önce Ayrım: İki Farklı Yükümlülük

• KVKK tarafı (hukuki): Zorunlu olmayan çerezler için ziyaretçiden önceden açık rıza almanız gerekir. Bu, Türkiye'deki her site için geçerli bir sorumluluktur ve KVKK Kurulu'nun çerez uygulamalarına dair yayımladığı rehber bu çerçeveyi netleştirir.
• Consent Mode tarafı (teknik): Kullanıcının verdiği ya da vermediği onayın Google etiketlerine makine diliyle bildirilmesidir. Hukuki bir onay yöntemi değil; aldığınız onayı ölçüm altyapısına aktarma biçimidir.

Birini yapıp diğerini atlamak yaygın bir hata. Güzel bir tercih penceresi kurup sinyali etiketlere bağlamazsanız, kullanıcı reddetse bile veri akmaya devam eder. Tersini yaparsanız — sinyali kurup geçerli onay almazsanız — teknik olarak düzgün ama hukuken dayanaksız bir yapı elde edersiniz.

Hangi Çerez Zorunlu, Hangisi Değil?

Ayrım, çerezin ziyaretçiye mi yoksa size mi hizmet ettiğine göre yapılır:

• Zorunlu (onay gerekmez): Oturum yönetimi, güvenlik ve bot koruması, alışveriş sepeti, dil ve para birimi tercihi, yük dengeleme. Bunlar olmadan site çalışmaz.
• Performans / analitik (onay gerekir): Google Analytics, ısı haritaları, oturum kaydı araçları. Site çalışması için gerekli değildir; siz ölçmek istediğiniz için vardır.
• Pazarlama / hedefleme (onay gerekir): Google Ads dönüşüm etiketi, Meta Pixel, yeniden pazarlama listeleri, gömülü YouTube ve harita bileşenlerinin bıraktığı çerezler.

Dikkat edilmeyen bir ayrıntı: gömülü içerikler. Sayfanıza koyduğunuz bir YouTube videosu ya da Google Haritalar çerçevesi, ziyaretçi hiçbir şeye tıklamadan üçüncü taraf çerezi bırakabilir. Doğru çözüm, bu bileşenleri onay verilene kadar bir kapak görseliyle tutup ancak onay sonrası yüklemektir.

Geçerli Bir Onay Nasıl Görünür?

Uygulamada işe yarayan kurgunun beş şartı var:

1. Önceden sorulur. Zorunlu olmayan hiçbir etiket, kullanıcı seçim yapmadan çalışmaz. Varsayılan durum "reddedildi"dir.
2. Reddetmek kabul etmek kadar kolaydır. "Tümünü kabul et" ve "Tümünü reddet" aynı ekranda, aynı görsel ağırlıkta durur. Reddet düğmesini bir alt menüye saklamak en sık görülen ve en riskli hatadır.
3. Kategori bazında seçim sunar. Kullanıcı analitiği kabul edip pazarlamayı reddedebilmelidir. Tek düğmeli "hepsi veya hiçbiri" yaklaşımı seçim özgürlüğü sağlamaz.
4. Geri alınabilir. Ziyaretçi kararını sonradan değiştirebilmelidir. Bunun için sitede kalıcı bir bağlantı bulunmalı — genellikle alt menüde bir "Çerez Tercihleri" girişi.
5. Kayıt altına alınır. Kimin, ne zaman, hangi kategorilere onay verdiği saklanır. Bir denetim ya da şikâyet durumunda ispat yükümlülüğü sizdedir.

Google Consent Mode v2 Ne Yapar?

Consent Mode, kullanıcının kararını Google etiketlerine dört ayrı sinyalle bildiren bir yapıdır. İlk sürümdeki analytics_storage ve ad_storage sinyallerine ikinci sürümde ad_user_data ve ad_personalization eklendi. Google, bu sürümü Avrupa Ekonomik Alanı ve Birleşik Krallık kullanıcılarına reklam gösteren hesaplar için şart koşuyor.

İki çalışma biçimi var:

• Temel mod: Onay verilene kadar Google etiketleri hiç yüklenmez. Uyum açısından en net yaklaşım; buna karşılık reddeden kullanıcılardan hiçbir veri elde edilmez.
• Gelişmiş mod: Etiketler yüklenir ama onay yokken çerez yazmadan, kimliksiz sinyal gönderir. Google bu sinyallerle eksik dönüşümlerin bir kısmını modelleyerek tahmin eder. Modellemenin çalışması için sitenizin belirli bir trafik hacmine ulaşması gerekir; düşük trafikli sitelerde bu fayda ortaya çıkmaz.

Küçük ve orta ölçekli çoğu kurumsal site için temel mod yeterlidir ve anlatması daha kolaydır. Reklam bütçesi ciddi olan ve Avrupa'ya satış yapan işletmeler için gelişmiş mod ölçüm kalitesi açısından anlamlı fark yaratır.

Sık Yapılan 5 Hata

• Bandı koyup etiketleri bağlamamak. En yaygın durum: pencere var, ama Analytics ve Pixel ziyaretçi daha hiçbir şeye basmadan çalışıyor. Tarayıcının geliştirici araçlarında ağ sekmesini açıp reddettikten sonra hâlâ istek gidip gitmediğine bakın.
• Çerez politikasını hiç güncellememek. Yeni bir araç eklendiğinde (canlı destek, ısı haritası, yeni reklam pikseli) listeye eklenmiyor; belge gerçeği anlatmaz hâle geliyor.
• Reddet düğmesini gizlemek. Kısa vadede onay oranını yükseltir, uzun vadede hem uyum riski hem güven kaybı üretir.
• Hazır eklentiyi kurup unutmak. Çoğu hazır çözüm varsayılan ayarlarıyla yalnızca görsel bir bant koyar; gerçek engelleme yapmaz. Kurulumun test edilmesi gerekir.
• Tercih merkezine erişim bırakmamak. Kullanıcı ilk kararını verdikten sonra fikrini değiştiremiyorsa, geri alma hakkı fiilen yok demektir.

Kendi Sitenizi 10 Dakikada Test Edin

1. Tarayıcıda gizli sekme açın, sitenize girin ve hiçbir şeye basmadan geliştirici araçlarından çerezlere bakın. Zorunlu olmayan çerez varsa kurulum hatalıdır.
2. "Tümünü reddet" deyip sayfayı gezin; Analytics veya reklam isteği gidiyor mu?
3. Reddet düğmesini bulmanız kaç saniye sürüyor? Kabul düğmesinden uzunsa tasarımı düzeltin.
4. Alt menüde çerez tercihlerini yeniden açan bir bağlantı var mı?
5. Çerez politikanızdaki liste, sitede gerçekten kullanılan araçlarla örtüşüyor mu?

Sitenizin hız ve teknik sağlık tarafını da birlikte değerlendirmek isterseniz Core Web Vitals rehberimiz ve SSL sertifikası yazımız bu kontrol listesini tamamlar.

Sık Sorulan Sorular

Her web sitesinin çerez onayı alması gerekiyor mu?

Sitenizde yalnızca teknik olarak zorunlu çerezler varsa (oturum, güvenlik, dil tercihi gibi) ayrı onay gerekmez; bilgilendirme yeterlidir. Ama Google Analytics, Meta Pixel, Google Ads etiketi, ısı haritası veya gömülü YouTube videosu gibi bir şey kullanıyorsanız — ki neredeyse her kurumsal sitede vardır — bunlar zorunlu sayılmaz ve önceden açık rıza gerektirir.

“Siteyi kullanmaya devam ederek çerezleri kabul etmiş sayılırsınız” bandı yeterli mi?

Hayır. Bu bir onay değil, varsayım. KVKK’da açık rıza belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir irade beyanıdır; sayfayı kaydırmak bu tanımı karşılamaz. Kullanıcının aktif bir eylemle (kutu işaretleme, düğmeye basma) seçim yapması gerekir. Türkiye’deki sitelerin büyük kısmı hâlâ bu geçersiz kalıbı kullanıyor.

Consent Mode v2 Türkiye’deki siteler için zorunlu mu?

Google, Consent Mode v2’yi Avrupa Ekonomik Alanı ve Birleşik Krallık kullanıcılarına reklam gösteren hesaplar için şart koşuyor; Türkiye’ye özgü bir zorunluluk değil. Ancak Avrupa’ya satış yapıyor, oradan ziyaretçi alıyor ya da AB’de reklam veriyorsanız doğrudan sizi ilgilendirir. Zorunluluk dışında da kurmaya değer: onay vermeyen ziyaretçiler için ölçüm kaybını azaltır.

Çerez onayı koyarsam Analytics verilerimi kaybeder miyim?

Bir kısmını evet — reddeden kullanıcılar ölçülmez, bu beklenen ve yasal olarak doğru sonuçtur. Kayıp genellikle ziyaretçilerin %10-30’u aralığındadır ve tasarıma göre değişir. Consent Mode’un gelişmiş modu bu boşluğun bir kısmını modellemeyle telafi eder. Veri kaybını asıl büyüten şey kötü tasarlanmış bir banttır: karmaşık, uzun ve güven vermeyen pencereler ret oranını yükseltir.

Reddet düğmesini kabul düğmesinden daha zor bulunur yapabilir miyim?

Yapmamalısınız. Onayın “özgür irade” şartı, reddetmenin kabul etmek kadar kolay olmasını gerektirir. Reddet seçeneğini gizlemek, sönük renkle göstermek veya iki adım arkaya koymak (karanlık desen) hem uyum riskidir hem de marka güvenine zarar verir. Doğru kurgu: “Tümünü kabul et”, “Tümünü reddet” ve “Ayarlar” aynı seviyede.

Çerez politikası sayfası ile aydınlatma metni aynı şey mi?

Hayır, ikisi ayrı belgedir ve ikisi de gerekir. Aydınlatma metni, KVKK 10. madde kapsamında kişisel verilerin hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlendiğini ve haklarınızı anlatır. Çerez politikası ise sitede hangi çerezlerin bulunduğunu, ne işe yaradığını ve ne kadar süre saklandığını listeler. Çerez bandındaki bağlantı, çerez politikasına gitmelidir.

Uyumlu ve Ölçülebilir Bir Kurulum İçin

Digital Küre olarak geliştirdiğimiz sitelerde çerez tercih merkezini ve ölçüm etiketlerinin onaya bağlı çalışmasını standart olarak kuruyoruz; kendi sitemizdeki çerez politikası ve KVKK aydınlatma metni bu yapının örneğidir. Mevcut sitenizin durumunu değerlendirmemizi ister misiniz? Web tasarım hizmetimiz kapsamında bu kurulumu mevcut sitenize de uygulayabiliriz — bize ulaşın.

Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Kendi sitenize özgü yükümlülükler için güncel mevzuatı ve gerekiyorsa bir hukuk danışmanını esas alın.